Patrick Daele
Toespraak van de Grootmeester
Beste Patrick, collega’s, vrienden en familie, achtbare genodigden
In de Middeleeuwen duurde de aanvaarding tot ridder, zeg maar de voorafgaande opleiding 14 jaar. Een hele opeenvolging van stadia van page naar schildknaap naar ridder, tenminste als je het kon betalen. Vele ridders konden zich de aanschaf van uitrusting, paard en diens meer, niet veroorloven, en moesten dus via gewonnen tornooien de nodige fondsen verzamelen.
Het traject van een ridder in de Orde van het Gulden Masker is niet zo stringent en aan strenge regels onderworpen en is veel minder kostelijk. Het ridderschap wordt verworven door een grote diverse inzet voor het Vlaams Brabantse en Vlaams Brusselse amateurtheater. In Vlaanderen bleven de meeste acteurs en actrices verbonden aan hun lokaal gezelschap, zeg maar meestal onder de kerktoren. In Brussel was en is er meer verloop en is het schering en inslag dat kandidaten variëren en zich verdienstelijk maken in diverse verenigingen en door de terugval van de Brusselse maatschappijen, zwermen ze dan ook uit naar de rand en de hele provincie.
Patrick, Patje voor de vrienden, kan daar een schoolvoorbeeld van zijn. Hij is multi – inzetbaar en bouwde zijn toneelcarrière dus op in verschillende gezelschappen en plaatsen. Vraag is of je daar dan in sommige gevallen niet ‘homeless’ van wordt. Dan moeten er mensen opstaan die de rekening maken van alle verdiensten en die naar een oplossing zoeken. Dit is wellicht de reden dat we hier vandaag bij KTV Sterrenregen te gast zijn om deze viering de nodige luister en ruimte te geven.
Het palmares, waarop de Hoge Raad en later ook het Algemene Kapittel van onze Orde zich baseerde, krijgt u straks te horen door onze griffier.
Misschien kunnen we Patrick beschouwen als een ‘dolende ridder’? Een Don Quichotte, al of niet met zijn hulpje Sancho Panza, die her en der opdraaft om lacunes te vullen, om zijn spreekwoordelijke en kenmerkende ogen te laten priemen en de lokale jonkvrouwen de lachstuipen op het lijf jaagt. Don Quichot (voluit De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha, is, zoals u stellig weet, een door Miguel de Cervantes geschreven roman in twee delen. Het eerste deel werd gepubliceerd in 1605, het tweede in 1615.
Het boek is een van de eerste geschreven romans in een moderne Europese taal. Het vertelt de komische reisavonturen van een oude edelman die denkt dat hij een dolende ridder is. Deze hoofdpersoon, Don Quichot, is een dwaze held die zich met zijn goede bedoelingen maar onpraktische daden belachelijk maakt.
Een stukje uit het verhaal
Door het lezen van te veel ridderromans is de hidalgo (laagste adellijke rang in Spanje) Alonso Quijano zijn verstand kwijtgeraakt. Nadat hij zichzelf het imago van een dolende ridder heeft aangemeten, verlaat hij onder de naam Don Quichot van La Mancha (naar zijn geboortestreek) zijn huis en begint een dwaaltocht over de wegen en het platteland van Spanje. Gezeten op zijn strijdros Rossinant, in feite een oude, uitgemergelde boerenknol die hij ophemelt tot raspaard, en gehuld in een oud verroest harnas en een papieren helm, trekt hij ten strijde tegen alle soorten onrecht en onrechtvaardigheid.
Dat Don Quichot behoorlijk in de war is blijkt als hij herbergen aanziet voor kastelen, geestelijken voor schurken (kritiek op de kerk), windmolens voor reuzen, een prostituee voor een prinses, een kudde schapen voor een leger (kritiek op het kuddegedrag van mensen). Zo bevrijdt hij ook enkele “staatsgevaarlijke misdadigers” (mensen die omwille van een afwijkende mening gevangen werden gezet) en gaat hij flink tekeer tegen een begrafenisstoet.[3]
Al reizend ontmoeten Don Quichot en zijn metgezel Sancho Panza veel verschillende personages, van herders tot edelen, van misdadigers tot priesters, van gegriefde vrouwen en jaloerse mannen tot hitsige meiden en dolle verliefden. Een ander hoofdthema van de roman wordt hier duidelijk: de liefde. In de ridderromans komt alleen de hoofse liefde voor; Cervantes laat zien dat er veel meer is: van versmade liefde tot overspel, van ideale vriendschap tot onmogelijke liefde, van zuivere aanbidding tot pure lust.
Hoeveel elementen uit het bovenstaande verhaal, deels teruggevonden en opgediept uit Wikipedia, zijn voor vele hedendaagse Ridders van het Gulden Masker van toepassing. Neen, ik durf ze uiteraard niet allemaal in de schoenen of moet ik hier laarzen gebruiken, van Patrick schuiven. Maar er is veel herkenbaarheid, plezier, leute, waarheden en halve waarheden en veel zottigheid die schuilen in dit meer dan 400 jaar oude boek.
Dus voor mij Patrick, zal je altijd een soort van dolende ridder zijn. En als grootmeester kan ik je slechts als nieuwbakken ridder feliciteren en door die felicitaties en de opname als ridder in onze mooie Orde, aanmoedigen om nog lang door te gaan op je theaterweg, misschien wel don Quichotte achterna.
Toespraak van de Griffier
Beste aanwezigen
Op 30 augustus 2025 legde collega Stef Pion dit dossier voor mij op tafel.
“Ik denk dat we ne goeie nieuwe Ridder hebben” zei Stef.
We bekeken dat dossier op de vergadering van de Hoge Raad van 12 december 2025.
Het is een degelijk, volledig dossier.
Patrick, “Patje” in de volksmond, werd geboren op 20 juli 1963.
Op zijn dertigste vertolkte hij zijn eerste rol in “Komaan Kameraad” bij de Eendracht in Etterbeek.
Daar speelde hij nog bij 12 andere producties waaronder De koffietafel, Jeanne Panne,…
Hij maakte uitstapjes naar Willen Is Kunnen in Zemst-Laar (Nonnen en Mirakels), Labyrint in Elewijt (Sneeuw, Valstrik voor een man alleen,…), Ipso-Facto zowat overal rond Meise (Off Side, Katharina Katharina, …), en Cie Mannetje Blauw, ook uit Meise (Tapas van Liefde,…).
Je kon hem zien op VTM bij de buurtpolitie, op de VRT in Recht op Recht en bij het Brussels Volkstheater.
Het is een lange lijst van 38 producties op 32 jaar tijd.
En dan staat er nog niet bij dat Patje iets heeft met Monologen.
Tussen haakjes: de Orde van het Gulden Masker zette zijn schouders onder het Monologenfestival van Ipso Facto.
In 2027 zijn er minstens 7 locaties waar je kan gaan genieten.
De Hoge Raad was het snel eens om de kandidatuur van Patrick Daele “met gunstig advies” voor te leggen aan de Algemene Vergadering.
Op 24 januari van dit jaar werd het Kapittel (dat is die Algemene Vergadering) samengeroepen in Lembeek.
De kandidatuur van Patrick werd er voorgedragen door Stef Pion en aanvaard door de collega-Ridders.
En dus zijn we hier en nu samen getuige van de intronisatie
van de 195ste Ridder in de Orde van het Gulden Masker.
Toespraak van Peter Vercouteren, Lid van Cie Mannetje Blauw
Beste Patrick,
Proficiat Patje om zoveel fijne en warme mensen samen te brengen
Met de nadruk op warme want ik zie hier en daar wat zweetdruppels verschijnen
dus ik zal het niet te lang maken want we kunnen wel wat verfrissing gebruiken met deze zomerse temperaturen!
‘dat is lang geleden Lövborg’ mijn eerste woorden tegen Patje als Jörgen Tesman op de scène tijdens Hedda Gabler in regie van Marc Bober, nu zowat iets meer dan 20 jaar geleden?
die eerste woorden die ik sindsdien veel heb kunnen herhalen, niet dat het telkens zo lang geleden was dat we elkaar zagen, integendeel want via de cursisten van de academie werden er vele theatrale plannen gesmeed en vooral mooie vriendschapsbanden
sinds Hedda Gabler volgden er nog vele gelegenheden waar ik jou beter leerde kennen als acteur maar ook als vriend: de Duivelsschuur, waar je onbaatzuchtig achter de schermen meehielp, onze valentijnsproducties: tapas van liefde, kamers van liefde, waar je een impressionante George hebt neergezet in ‘who’s afraid of Virginia Woolf’
en niet te vergeten jouw meest recente rol als Diva Déjavu in Vreemde Vogels vorig jaar
wie had kunnen vermoeden dat jij in zwarte netkousen en op pumps (waar je trouwens zonder enige moeite mee over de scène wandelde) best wel heel sexy benen had!
Binnenkort ben je te bewonderen in de volgende co-productie van Theater Ipso Facto en Cie Mannetje Blauw: ‘8 minuten nog’ .. met of zonder netkousen…
een wereldpremière in het nederlands, waar ik graag even reclame voor maak, opvoeringen 11-12-13 december in de Muze van Meise, vertaald & geregisseerd door Frank Hofmans; tickets al te verkrijgen via de site van demuzevanmeise.be,
een vertoning waar je voor het eerst geen of weinig tekst zal hebben maar ongetwijfeld een impressionante rol zal neerzetten als waarnemer, en dat is echt op jouw lijf geschreven: je bent altijd scherp van geest en aanwezig binnen onze kring, hetzij tijdens repetities, of de weekends van Spots op West, of andere culture uitspattingen… ik bedoel uitstapjes.
wat we zo appreciëren aan jou Patje is dat je altijd op alle rollen die jou aangeboden worden meteen ja zegt;
alleen op de planken durft te staan en freewheelend tekst improviserend tot grote frustratie van de souffleur naar me is verteld,
én bovendien dat je ook graag meewerkt aan producties zelfs wanneer je niet op de planken staat, en dat is gewoonweg omdat je zo graag deel uitmaakt van onze groep,
soms stil en observerend, soms de ene mop na de andere spuiend, of soms zwetend op de dansvloer maar niks meer daarover ‘what happens in de spiegeltent stays in de spiegeltent’
Sommige van de wel publiceerbare verhalen waar we straks tussen pint en bubbels over kunnen napraten zijn:
Jouw lach proberen in te houden wanneer je “Willy” vroeg om jouw bus te nemen
An en Tania meegenomen naar een voetbalmatch om Off-side nog beter te maken
Een vertederende papa spelend voor Jishi in Katharina Katharina
Een ontroerende monoloog brengend over jouw huwelijksfeest tijdens het eerste monologenfestival van Theater Ipso Facto
En zo heeft ieder van jullie hier aanwezig ook wel onvergetelijke herinneringen aan Patje, of moet ik nu zeggen ‘knight Patrick’ off en on stage, alles samenbrengend tot dit uitzonderlijk moment!
In naam van Cie Mannetje Blauw en Theater Ipso Facto feliciteren we jou van harte met jouw introductie als ridder in de orde van het Gulden Masker;
we wensen jou vele ridderlijke avonturen toe, proficiat Patje!
Dankwoord van de nieuwe Ridder, Patje